Wegetarianizm i jego odmiany

Kategoria: Dietetyka Opublikowano: środa, 20 czerwiec 2012 Renata Kuroczycka

Klasyczna kuchnia wegetariańska wyklucza z jadłospisu mięso. Prawdziwi wegetarianie mawiają, że nie jedzą niczego, co ma oczy.

Od kilku lat rośnie liczba zwolenników tej diety, przy czym jako główny powód takiej decyzji podaje się zwykle argumenty ideowe: niechęć do zabijania zwierząt, oczyszczenie organizmu z „hormonów śmierci" itp. Nie wszyscy jednak biorą pod uwagę fakt, że wegetariański jadłospis pozbawiony jest wielu cennych składników odżywczych, jakich dostarcza mięso i jego przetwory. Człowiek z natury rzeczy jest mięsożercą – tak ukształtowała nas ewolucja. Potwierdzeniem tego faktu może być chociażby witamina B12. Stanowi ona składnik diety niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu, ale zawierają ją GŁÓNIE produkty mięsne. Osoby mięsożerne dostarczają sobie tę witaminę w sposób naturalny - podczas posiłków. Natomiast wegetarianie powinni pamiętać o uzupełnianiu niedoboru B12, zażywając odpowiednie suplementy. Najlepiej, aby świeżo upieczeni jarosze przez pierwszy rok nowej diety co 3 miesiące wykonywali badania krwi (obowiązkowo morfologię), w celu wykluczenia anemii lub niedoboru jakichś pierwiastków czy witamin.

 

Rezygnacja z mięsa wymaga bardzo dokładnego przemyślenia. Zabierając organizmowi część dotychczasowych składników pożywienia, trzeba dać mu coś w zamian. Inaczej można narazić się na wiele przykrych konsekwencji zdrowotnych. Lukę po potrawach mięsnych powinny zapełnić odpowiednio skomponowane i energetycznie zbilansowane potrawy wegetariańskie. Ich zadaniem jest dostarczenie wszystkim komórkom ciała pełnowartościowych substancji odżywczych. Tylko w takim przypadku wegetarianizm będzie rzeczywiście służył zdrowiu. Potwierdzono naukowo, iż  prawidłowo opracowana dieta  bezmięsna, oparta na produktach owocowo-warzywno-zbożowych z dodatkiem składników odzwierzęcych (jajka, sery, potrawy mleczne, miód) ma działanie lecznicze. Mając odpowiednią wiedzę o kuchni wegeteriańskiej oraz odrobinę wyobraźni kulinarnej, brak mięsa można doskonale zrekompensować. Statystycznie rzecz biorąc wegetarianie z reguły istotnie żyją dłużej i są zdrowsi.

 

Warto przy okazji wspomnieć o pewnym micie, który bardzo często leży u podstaw rezygnacji z mięsa: wbrew powszechnemu mniemaniu dieta składająca się tylko z produktów pochodzenia roślinnego wcale nie odchudza! Owszem, odpowiednio skomponowany jadłospis warzywno-owocowy pomaga zrzucić parę kilogramów, ale absolutnie nie jest to regułą. Odwrotnie: nieumiejętny dobór składników spożywczych może spowodować szybkie przybranie na wadze. Wystarczy wspomnieć tutaj bombę kaloryczną, jaką są orzechy, migdały czy ziarna niektórych zbóż. Również sam sposób przyrządzania posiłków wegetariańskich – dodatek sosów, smażenie itp. – wpływa na ich końcową wartość odżywczą, która pod względem ilości kalorii potrafi znacznie przekroczyć tradycyjne dania mięsne.

 

Odmiany wegetarianizmu

Laktoowowegetarianizm – najzdrowsza odmiana diety wegetariańskiej. Dopuszcza spożywanie posiłków z dodatkiem składników odzwierzęcych (jajek, mleka, masła, serów, miodu itd.), dzięki czemu jest urozmaicona smakowo i odżywczo. 

Laktowegetarianizm – oprócz produktów pochodzenia czysto roślinnego laktowegetarianie tolerują tylko mleko i jego przetwory (masło, jogurt, śmietana itp.).

Weganizm – weganie jedzą wyłącznie pokarm roślinny. Ich jadłospis wyklucza produkty pochodzenia zwierzęcego, tj. jajka, mleko, miód oraz wszelkie ich przetwory. W praktyce oznacza to, że z menu wypadają sery, jogurty, makarony, pieczywo i bardzo wiele innych potraw.

Witarianizm – preferowanymi składnikami pożywienia są surowe i nieprzetworzone zboża, warzywa, owoce oraz orzechy. Jest to dieta bardzo wybiórcza i ze względu na brak obróbki kulinarnej (zakaz gotowania, duszenia, smażenia itp.) bywa dość ciężkostrawna.

Frutarianizm – bardzo uboga dieta. Jej zwolennicy mogą jeść wyłącznie owoce, przy czym w czasie jednego posiłku nie wolno im zjeść więcej niż kilogram wybranego owocu.

Sproutarianizm – jadłospis sproutarian opiera się na potrawach z surowych kiełków.

Liquidarianizm – wyjątkowo rygorystyczna dieta. Zgodnie z jej zasadami pokarm można przyjmować tylko w postaci płynnej. Mogą to być rozcieńczone wodą soki owocowe lub zmiksowane warzywa czy ziarna zbóż.

Bresarianizm – w tej diecie jako podstawę pożywienia przyjmuje się powietrze oraz światło (energię, "esencję"). Od czasu do czasu wolno skosztować jakiś korzonek czy orzeszek, aby nie zapomnieć jak smakuje normalne jedzenie. Według tradycji religijnej bresarianami byli niektórzy święci i błogosławieni kościoła, którym za pożywienie całymi latami starczała jedynie hostia. Współcześnie entuzjaści bresarianizmu poszukują jego adeptów wśród joginów.