W samym sercu XVIII‑wiecznego parku pałacowego w Kozach, otoczonego drzewami i pamiętającymi dawnych właścicieli oficynami, kryje się niezwykła konstrukcja – lodownia. To jedna z nielicznych tego typu budowli w regionie, często porównywana do „kopca” albo nawet „igloo z kamienia”.
Jak działała?
Lodownię wzniesiono w zacienionym miejscu, nieopodal pałacu Czeczów. Do wnętrza zwożono zimą lód – aż dwanaście wozów! – który układano na dnie wykopanego na kilka metrów głębokiego leja. Na drewnianych belkach umieszczano potem żywność – mięso, nabiał, lody i chłodne napoje – a topniejący lód schładzał wnętrze, utrzymując temperaturę nawet około –4 °C. Budowla miała sklepioną kopułę z kamienia i cegły oraz kamienny korytarz chroniący przed ciepłem z zewnątrz.
Nowy blask dzięki renowacji
W ramach projektu „Wzrost atrakcyjności turystycznej Gminy Kozy” lodownię poddano gruntownemu remontowi. Oczyszczono wnętrze, wzmocniono kopułę siatką i prętami, odbudowano fragmenty korytarza i zabezpieczono wejście kratą, a także zamontowano oświetlenie, umożliwiając zwiedzającym podziwianie wyjątkowej architektury.
Lodownia – pierwsza ekologiczna „lodówka”
Dla XIX‑wiecznych mieszkańców Koz była to pierwsza ekologiczna chłodnia. Kiedy upały dawały się we znaki – zwłaszcza damom i kucharzom – lodownia zapewniała orzeźwienie w postaci zimnych napojów, schłodzonego jedzenia, a nawet domowych lodów. Wypełniona lodem, służyła latem jako naturalna chłodnia – bez żadnej elektroniki!
Lodownia w Kozach to nie tylko wyjątkowy punkt krajobrazu parku, ale i świadectwo dawnych technologii, które w cichy sposób łączyły naturę z nowoczesnością. Dziś, dzięki rewitalizacji, można ją odwiedzić i poczuć ducha przeszłości – z bliska i w chłodzie, który niegdyś ratował przed letnim skwar
srebrni.pl 