Słowiańskie „mantry”, czyli między zaklinaniem a współczesną tradycją

Współcześnie można znaleźć wiele słów i krótkich tekstów określanych jako „mantry słowiańskie”. W Internecie pojawiają się między innymi „mantra Peruna”, „Mokoszy” czy „Welesa”, a także formuły mające rzekomo pochodzić z przedchrześcijańskiej religii Słowian. Brzmi to interesująco, szczególnie dla osób fascynujących się dawną kulturą. Problem polega na tym, że nie dysponujemy źródłami, które potwierdzałyby istnienie słowiańskich … Czytaj dalej Słowiańskie „mantry”, czyli między zaklinaniem a współczesną tradycją

Polskie miejsca ezoteryczne – prawda czy reklama?

Współczesna ezoteryka chętnie wskazuje miejsca „mocy”, „energetyczne punkty Ziemi”, dawne centra kultowe czy przestrzenie rzekomo związane z tajemną wiedzą Słowian. Część tych opowieści wyrasta ze starych wierzeń, mitów i symboliki, inne są stosunkowo nowymi interpretacjami powstałymi na potrzeby „turystyki duchowej”, a ich obecna symbolika często jest znacznie młodsza niż się powszechnie uważa. Nie oznacza to … Czytaj dalej Polskie miejsca ezoteryczne – prawda czy reklama?

Kurhany i starożytne groby w Beskidach

Kurhany i starożytne groby w Beskidach Kurhany w Beskidach to temat bardzo interesujący, ale trzeba zachować ostrożność. W przeciwieństwie do niektórych regionów Polski (Pomorze, Mazowsze, Roztocze czy okolice Krakowa), Beskidy nie są obszarem bogatym w dobrze zachowane cmentarzyska kurhanowe. Większość znanych stanowisk archeologicznych w Beskidach to grodziska, ślady osadnictwa, szałasy pasterskie i pozostałości średniowieczne. Jednak … Czytaj dalej Kurhany i starożytne groby w Beskidach

Zielniki – jaki wybrać dla siebie?

Publikacje poświęcone roślinom można podzielić na trzy podstawowe grupy: zielniki akademickie, zielniki popularnonaukowe oraz opracowania etnobotaniczne i historyczne. Różnią się one nie tylko zakresem informacji, ale przede wszystkim odbiorcą oraz celem. Jedne koncentrują się na wiedzy naukowej, inne na praktycznym wykorzystaniu roślin, a jeszcze inne ukazują ich znaczenie w kulturze, wierzeniach i historii. Można powiedzieć, … Czytaj dalej Zielniki – jaki wybrać dla siebie?

Magia czy farmacja? – gdzie kończy się rytuał, a zaczyna nauka

W medycynie tradycyjnej leczenie nigdy nie było wyłącznie techniką ani wyłącznie magią. Znachorka, szeptucha czy wiedunka działały jednocześnie na kilku poziomach: znały rośliny, obserwowały ciało, ale też pracowały ze słowem, gestem i symboliką. To właśnie w tej przestrzeni zaciera się granica między rytuałem a nauką. 1.   Kora wierzby – drzewo Peruna i pierwowzór aspiryny Wierzba … Czytaj dalej Magia czy farmacja? – gdzie kończy się rytuał, a zaczyna nauka

FOMO, JOMO i ROMO – trzy sposoby reagowania na nadmiar świata

Żyjemy w epoce nadmiaru: informacji, możliwości, bodźców i wyborów. Media społecznościowe nie tylko pokazują nam świat, ale też nieustannie przypominają, że gdzieś poza nami dzieje się „coś więcej”, w czym warto by uczestniczyć. W odpowiedzi na ten stan „nadobfitości wydarzeń” pojawiły się trzy pojęcia opisujące różne strategie psychiczne: FOMO, JOMO i ROMO. Choć brzmią podobnie, … Czytaj dalej FOMO, JOMO i ROMO – trzy sposoby reagowania na nadmiar świata

Medycyna tradycyjna a medycyna ludowa

Od tysięcy lat człowiek poszukuje sposobów leczenia chorób i przywracania równowagi ciała oraz ducha. Zanim powstały laboratoria i podręczniki akademickie, wiedza o zdrowiu rodziła się w codziennym życiu – na polach, w lasach, w domach i wspólnotach. Z tej potrzeby wyrosły dwa ważne nurty: medycyna ludowa oraz medycyna tradycyjna. Choć często bywają ze sobą mylone, … Czytaj dalej Medycyna tradycyjna a medycyna ludowa

Mikrobiom – mieszkańcy naszych jelit

W ludzkich jelitach żyje ogromna, niewidoczna gołym okiem społeczność mikroorganizmów – bakterii, wirusów, grzybów i archeonów. Ten złożony ekosystem nazywamy mikrobiomem jelitowym (lub mikrobiotą jelitową). Szacuje się, że liczba mieszkańców jelit dorównuje liczbie komórek całego naszego ciała, a ich łączna waga sięga ok. 2 kg! Te mikroorganizmy wyewoluowały wraz z ludźmi, są więc z nami … Czytaj dalej Mikrobiom – mieszkańcy naszych jelit

Placebo i nocebo: słowa mają moc

W świecie współczesnej nauki efekt placebo i jego mroczny bliźniak – efekt nocebo – są jednymi z najlepiej udokumentowanych zjawisk, które pokazują, że ludzki umysł i ciało są nierozerwalnie połączone. Oczekiwania mózgu kształtują reakcje immunologiczne, hormonalne oraz nerwowe. Holiterapeutyka wskazuje na to samo: człowiek jest jednością, a każde nasze przekonanie staje się czynnikiem terapeutycznym lub … Czytaj dalej Placebo i nocebo: słowa mają moc

Co neurobiologia sądzi o zimie

Zima od wieków była postrzegana jako czas ciszy, regeneracji i wycofania się z aktywności. Współczesna neurobiologia coraz wyraźniej potwierdza to, co wiedziały kultury tradycyjne: zima nie jest porą depresji, lecz głęboką strategią adaptacyjną. 1. Zimowe światło a mózg – neurobiologia ciemności Skrócenie dnia bezpośrednio oddziałuje na jądra nadskrzyżowaniowe (SCN) – centralny zegar biologiczny mózgu. SCN … Czytaj dalej Co neurobiologia sądzi o zimie