Wyobraźmy sobie noc w chacie naszych przodków. Wiatr hula po dachu, w piecu trzaska ogień, dom skrzypi, i wtedy w sadzie ktoś zauważa ruch – dziwne, rude stworzenie przemyka między drzewami. Rano okazuje się, że część orzechów zniknęła, a dzieci szeptem opowiadają sobie o czymś, co „nie jest ani w pełni wiewiórką, ani w pełni … Czytaj dalej Gdyby folklor wymyślił wiewiórkołaka
Kategoria: BESKIDZKIE OPOWIEŚCI
Wierzenia związane z pogodą – tradycja słowiańska i beskidzka
W świecie dawnych Słowian pogoda nie była zjawiskiem przypadkowym ani obojętnym. Stanowiła język, którym przemawiały bóstwa, duchy przodków i sama Natura. Każdy grzmot, podmuch wiatru czy mgła miały swoje znaczenie, a człowiek uczył się je odczytywać, by żyć w zgodzie z rytmem świata. Burza – gniew Peruna i sprawiedliwość nieba W tradycji słowiańskiej burza była … Czytaj dalej Wierzenia związane z pogodą – tradycja słowiańska i beskidzka
Beskidzkie opowieści o czarownicach
Wbrew obiegowym opiniom czarownice nie latały na miotłach, raczej chodziły leśnymi ścieżkami z koszem ziół i głową pełną wiedzy. W lokalnych opowieściach były strażniczkami granic, kobietami mocy, ale też ofiarami lęków i plotek małych wspólnot. To historie o magii, która rodzi się na styku natury, samotności i ludzkiego strachu. 1. Czarownice z Huculszczyzny (Beskid Niski … Czytaj dalej Beskidzkie opowieści o czarownicach
Kowal – rzemieślnik, uzdrowiciel i strażnik ognia
Kowalstwo odgrywało w dawnych społecznościach szczególną rolę, wykraczającą daleko poza zwykłe rzemiosło. W plemiennych i wczesnych wspólnotach wiejskich kowal zajmował pozycję wyjątkową – był osobą obdarzoną specjalnym statusem społecznym i symbolicznym. Jego umiejętności uznawano za niezbędne dla przetrwania wspólnoty, a jednocześnie owiane tajemnicą: łączył funkcje rzemieślnika, uzdrowiciela, a niekiedy także osoby obdarzonej wiedzą magiczną. Podstawowym … Czytaj dalej Kowal – rzemieślnik, uzdrowiciel i strażnik ognia
Beskidzka wiedunka – między legendą a naturą
Beskidzkie legendy o czarownicach to mieszanina dawnych wierzeń słowiańskich, późniejszych lęków chrześcijańskich oraz góralskiej wyobraźni, silnie związanej z przyrodą, samotnymi szczytami i cyklem natury. Nie tworzą jednego „kanonu”, lecz żyją w przekazach lokalnych – od Babiej Góry po Beskid Śląski i Żywiecki. W beskidzkich opowieściach ludowych postać wiedunki zajmuje miejsce szczególne – na pograniczu świata … Czytaj dalej Beskidzka wiedunka – między legendą a naturą
Celtowie na południu Polski
Kiedy mówimy o Celtach, większość osób myśli o Irlandii, Szkocji czy Bretanii, czyli terenach najbardziej kojarzonych z kulturą celtycką. Tymczasem około IV-III wieku p.n.e. tereny dzisiejszej południowej Polski – Śląsk, Małopolska, Jura, Pogórze i niektóre rejony Beskidów – były częścią szerokiej strefy wpływów Celtów. Napływ przybyszy nie miał charakteru militarnego, lecz gospodarczy. Wprawdzie nie założyli … Czytaj dalej Celtowie na południu Polski
Zbójnickie skarby w Beskidach
Beskidy i Podbeskidzie pełne są historii o zbójnickich skarbach. To element lokalnego folkloru, w którym realne postacie dawnych rozbójników splatają się z magią, wierzeniami i ludową wyobraźnią. Choć trudno dziś potwierdzić, że w górach naprawdę spoczywają skrzynie pełne złota, opowieści o nich stały się nieodłączną częścią kultury i pamięci regionu. Dla dawnych górali zbójnik nie … Czytaj dalej Zbójnickie skarby w Beskidach
UFO w Beskidach – pogłoski, legendy i współczesne opowieści
Beskidy, kojarzone przede wszystkim z pięknymi szlakami, pasterską tradycją i legendami o duchach gór, mają też swoją mniej oczywistą stronę – pogłoski o spotkaniach z niezidentyfikowanymi obiektami latającymi. Choć brak twardych dowodów na wizyty gości z kosmosu, w lokalnych relacjach i opowieściach odnajdziemy echa niezwykłych zdarzeń. 1. Skrzyczne – górski „pas startowy” Najwyższy szczyt Beskidu … Czytaj dalej UFO w Beskidach – pogłoski, legendy i współczesne opowieści
Gliniane naczynia Beskidów
Garncarstwo należy do najstarszych rzemiosł świata – w Polsce naczynia gliniane pojawiły się około 5400 lat p.n.e. Zanim nastały żelazne garnki i szkło, ludzie czerpali z tego, co dawała im ziemia, a glina była prawdziwym darem natury. Archeologiczne badania pokazują, że już w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza mieszkańcy Beskidów oraz Podbeskidzia wytwarzali własną … Czytaj dalej Gliniane naczynia Beskidów
Beskidzcy zbójnicy
W Beskidach rzeczywiście działały grupy zbójników. Byli to głównie miejscowi chłopi, którzy zbiegli od swego pana, czasem żołnierze-dezerterzy lub po prostu ludzie uciekający przed prawem. Najsłynniejszy zbójnik – Janosik, działał na Słowacji, ale legendy o nim sięgają także polskich gór. Na Podbeskidziu pamięta się również o zbójnikach związanych bezpośrednio z Żywiecczyzną i Śląskiem Cieszyńskim. Poszczególne … Czytaj dalej Beskidzcy zbójnicy

