Kiedy wędrujemy po Beskidach, często nie zastanawiamy się, skąd wzięły się nazwy mijanych szczytów, dolin czy miejscowości. A to właśnie one są żywą kroniką dawnych mieszkańców – pasterzy, zbójników i osadników – oraz odbiciem przyrody i wierzeń. Czasem warto przyjrzeć się pochodzeniu danej nazwy. Na przykład: 1. Babia Góra – Matka Niepogód Najwyższy szczyt Beskidów … Czytaj dalej Skąd się wzięły nazwy w Beskidach?
Baca to najważniejsza osoba w kulturze pasterskiej, odpowiedzialna za bacowanie (np. wypas owiec czy wykonywanie serów), a także za nadzorowanie pracy młodszych pasterzy, zwanych juhasami. W tradycji ludowej baca – czyli główny pasterz w szałasie – był nie tylko „szefem” juhasów i opiekunem owiec. Wokół jego osoby narosło wiele wierzeń, łączących go z magią, czarami … Czytaj dalej Baca – czarownik z gór
Grodziska były miejscami zarówno codziennego życia, jak również ważnymi centrami handlowymi i kultowymi. To właśnie w ich obrębie koncentrowało się życie wspólnoty. Mieszkańcy grodzisk zajmowali się rolnictwem, rzemiosłem i handlem, a dzięki położeniu na skrzyżowaniu dawnych szlaków mogli utrzymywać kontakty z odległymi krainami. Na terenie grodzisk natrafia się zarówno na przedmioty życia codziennego (ceramika, narzędzia), … Czytaj dalej Beskidzkie grodziska
Beskidy i Podbeskidzie, obszary dziś kojarzone z malowniczymi krajobrazami oraz turystyką, kryją w sobie także niezwykle bogatą historię. Jednym z jej istotnych wątków są ślady obecności dawnych Słowian, którzy już od wczesnego średniowiecza zamieszkiwali te tereny. O obecności słowiańskich wspólnot świadczą m.in. pozostałości grodzisk obronnych, kurhanów czy osad, które można odnaleźć w wielu punktach Podbeskidzia. … Czytaj dalej Ślady Słowian w Beskidach i na Podbeskidziu
Wierzenia o duchach i istotach gór są mocno zakorzenione w starych tradycjach słowiańskich. Zachowane do dzisiaj opowieści zawierają już jednak sporo elementów chrześcijaństwa oraz lokalnych legend pasterskich. Wiele z nich dotyczy istot strzegących przyrody, pogody i ludzkich losów w górach. 1. Duchy opiekuńcze gór Beskidnicy – duchy dawnych zbójników, którzy po śmierci zostali w górach. … Czytaj dalej Beskidzkie wierzenia o duchach i istotach gór
1. Obrzędy doroczne i święta związane z naturą Kolędowanie / Herody – dawne święto przesilenia zimowego i noworocznych życzeń urodzaju (przebierańcy, śpiewy, zabawy). Praktykowane nadal w niektórych miejscowościach regionu Beskidów. Topienie Marzanny – symbol śmierci zimy i odrodzenia przyrody; kult bogini Marzanny (nie do końca wiadomo czy taka istniała). Początkiem wiosny kukłę ze słomy ubraną … Czytaj dalej Słowiańskie tradycje w Beskidach
W samym sercu XVIII‑wiecznego parku pałacowego w Kozach, otoczonego drzewami i pamiętającymi dawnych właścicieli oficynami, kryje się niezwykła konstrukcja – lodownia. To jedna z nielicznych tego typu budowli w regionie, często porównywana do „kopca” albo nawet „igloo z kamienia”. Jak działała? Lodownię wzniesiono w zacienionym miejscu, nieopodal pałacu Czeczów. Do wnętrza zwożono zimą lód – … Czytaj dalej Lodownia w parku w Kozach – ekologiczny skarb sprzed wieków
srebrni.pl 