Przewlekły stan zapalny uznawany jest za jeden z istotnych czynników sprzyjających rozwojowi wielu chorób cywilizacyjnych. Z tego względu coraz większą uwagę zwraca się na rolę diety opartej na naturalnych produktach roślinnych, która może wspierać utrzymanie zdrowia. Przyprawy od tysięcy lat wykorzystywane są nie tylko do nadawania potrawom smaku i aromatu. W medycynie tradycyjnej wielu kultur ceniono je również za właściwości prozdrowotne. Współczesne badania potwierdzają, że liczne zioła przyprawowe są źródłem związków bioaktywnych o silnym działaniu leczniczym, które pomagają ograniczać przewlekłe procesy zapalne zachodzące w organizmie.
Choć przyprawy od wieków wykorzystywano w kuchni i tradycyjnych systemach leczniczych, dopiero rozwój badań nad żywnością funkcjonalną pozwolił wyjaśnić, że zawarte w nich związki roślinne mogą wpływać na procesy zachodzące w organizmie. Przyprawy zaczęto szerzej zaliczać do grupy produktów o właściwościach funkcjonalnych (wspierających zdrowie) szczególnie od lat 90. XX wieku, wraz z rozwojem badań nad fitochemikaliami – naturalnymi substancjami roślinnymi, które nie są klasycznymi składnikami odżywczymi, ale mogą wpływać na funkcjonowanie organizmu. Badania wykazały, że wiele przypraw zawiera związki takie jak polifenole, flawonoidy, kurkuminoidy, terpeny czy olejki eteryczne, które wykazują działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne (wpływają na procesy zachodzące w organizmie na poziomie komórkowym). Pomagają ograniczać nadmierną aktywację układu odpornościowego oraz zmniejszać wytwarzanie substancji nasilających stan zapalny.
Istnieje kilka przypraw o prozdrowotnym działaniu, które zostało bogato udokumentowane naukowo. Do szczególnie cenionych należą m.in. kurkuma, imbir, goździki, cynamon, oregano, tymianek czy rozmaryn. Kurkumina zawarta w kurkumie, gingerole obecne w imbirze, związki fenolowe z ziół aromatycznych – to przykłady substancji, które nadal są przedmiotem licznych badań naukowych, potwierdzających ich przeciwzapalne właściwości.
Prozdrowotne działanie przypraw nie oznacza jednak, że mogą one zastąpić leczenie lub stanowić „lek na wszystko”. Nie wyleczą już rozwiniętej choroby ani nie zastąpią właściwego odżywiania, ale jako element zdrowego stylu życia mogą wspierać naturalną równowagę organizmu i prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Regularne wykorzystywanie przypraw w codziennym jadłospisie to prosty sposób na wzbogacenie diety w bioaktywne związki roślinne o korzystnym działaniu. W tym kontekście szczególnie aktualne pozostają słowa przypisywane Hipokratesowi: „Niech pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem”.
Receptura mieszanki przeciwzapalnej:
- 1 łyżeczka oregano
- 1 łyżeczka rozmarynu
- 1 łyżeczka mielonych nasion czarnuszki
- 1/2 łyżeczki słodkiej papryki w proszku
- 1/2 łyżeczki granulowanego czosnku
- 1/2 łyżeczki czarnego pieprzu
- 1/3 łyżeczki kurkumy
- 1/3 łyżeczki imbiru (może być w proszku)
- 1/4 łyżeczki cynamonu
- 1 solidna szczypta mielonych goździków
Najlepsze wyniki osiąga się przy jedzeniu 3-6 łyżeczek dziennie (z różnymi posiłkami). Stosować długotrwale.
Czasem wystarczy niewielka zmiana – szczypta kurkumy do zupy, imbir do herbaty, czosnek do warzyw czy cynamon do owsianki – aby tradycja spotkała się z wiedzą współczesnej dietetyki.
srebrni.pl 