Zioła jako leki i suplementy – jak je rozróżnić?

Autor Mikołaj Kuroczycki, opublikowano w Terapie Naturalne

Zgodnie z obowiązującymi przepisami wszystkie najważniejsze informacje powinny znajdować się na opakowaniu produktu. Nie warto opierać się wyłącznie na reklamach telewizyjnych, radiowych czy internetowych, ponieważ zazwyczaj nie zawierają one pełnych danych. Czasami zaś potrafią wręcz wprowadzić w błąd. Kupując produkt w aptece lub sklepie, warto zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii:

1. ZIOŁA jako PRODUKT LECZNICZY

Szukać na opakowaniu określeń typu:

  • Produkt leczniczy 
  • Lek roślinny 
  • Tradycyjny produkt leczniczy roślinny.

Takie określenia oznaczają, że dany produkt przeszedł kontrolę jakości, ma sprawdzone działanie lecznicze, posiada instrukcję dawkowania i wyszczególnione przeciwwskazania oraz jest zarejestrowany przez odpowiedni urząd.

Trzeba też sprawdzić czy są podane: numer pozwolenia, informacja / ulotka o działaniach niepożądanych, a także konkretna ilości substancji czynnej (np. standaryzacja).

2. SUPLEMENT DIETY

Na opakowaniu musi być napis: Suplement diety.

Oznacza to, że produkt może zawierać: witaminy, minerały, ekstrakty ziół, probiotyki itp. Ma uzupełniać dietę, ale NIE musi mieć (i często nie ma) potwierdzonej skuteczności leczniczej.

Warto uważać na:

  • bardzo obiecujące hasła reklamowe (zwykle na wyrost)
  • brak standaryzacji 
  • niejasny skład.

3. HERBATKI I INNE SUROWCE ZIOŁOWE

Na opakowaniu często widnieje napis:

  • Herbatka ziołowa 
  • Surowiec zielarski 
  • Do zaparzania.

Wartościowy produkt zawiera: nazwę łacińską rośliny, część rośliny (liść, korzeń, kwiat), sposób stosowania oraz kraj pochodzenia i producenta (najlepiej, aby produkt pochodził z krajów UE, które mają odpowiednie przepisy dotyczące surowców zielarskich).

4. WAŻNE OZNACZENIA I SYMBOLE

  1. „Standaryzowany ekstrakt / wyciąg” itp. – oznacza, że preparat zawiera sprawdzoną, określoną ilość substancji aktywnej. (Przykład: ekstrakt z miłorzębu zawierający 24% flawonoidów). To zwykle bardziej przewidywalny produkt niż zwykły sproszkowany susz.
  2. DER (Drug Extract Ratio)

Np.: DER 4:1

Oznacza, iż z 4 części surowca uzyskano 1 część ekstraktu. Im wyższy DER, tym ekstrakt zwykle jest bardziej skoncentrowany.

  1. „Nie przekraczać zalecanej porcji” – hasło typowe dla suplementów.

Ważne, bo: „naturalne” nie zawsze równa się „bezpieczne” (niektóre rośliny mają b. silne działanie, a nawet są toksyczne), oprócz tego zioła mogą działać jak leki lub wchodzić z nimi w interakcje.

  1. Ostrzeżenia

Szukać informacji typu: nie stosować w ciąży, może wchodzić w interakcje z lekami, nie stosować u dzieci itp.

Przykłady:

  • dziurawiec może osłabiać działanie niektórych leków 
  • lukrecja może podnosić ciśnienie.
  1. Na co szczególnie uważać?

Hasła marketingowe – nie zawsze mają znaczenie naukowe, np. „detoks”, „oczyszczanie”, „spalacz tłuszczu”, „100% naturalne”. Zwykle są to tylko zachęty do zakupu.

Najprostsza zasada

LEK: ma leczyć i ma udowodnione działanie.

SUPLEMENT: ma uzupełniać dietę.

ZIOŁO: może być jednym i drugim – zależnie od rejestracji i sposobu przygotowania.